سرمایهها از سهام گریختند؛ طلا و دلار در صدر
توفیق اقتصادی:بورس تهران در سایه تنشهای سیاسی با خروج بیسابقه نقدینگی مواجه شد؛ سرمایهها به سمت طلا و دلار حرکت کردند.
به گزارش پایگاه خبری توفیق اقتصادی، بازار سرمایه تهران طی چند هفته اخیر شاهد یکی از بزرگترین خروجهای نقدینگی در تاریخ خود بوده است. بر اساس بررسی پرونده معاملات خرد بورس، پس از ۱۹ دیماه، روند جدیدی از «تخلیه نقدینگی» شکل گرفته و سرمایهگذاران حقیقی در مدت ۲۴ روز معاملاتی، بیش از ۱۰,۷۸۰ میلیارد تومان از بازار خارج کردهاند.
حبیب آرین، پژوهشگر بازارهای مالی، معتقد است این جریان خروج سرمایه، پاسخی مستقیم به نااطمینانیهای سیاسی و افزایش تنشهای بینالمللی بوده است. به گفته او، نقطه عطف این روند نزولی روز ۲۰ دیماه بود، روزی که بورس با شوک خروج ۹۴۰ میلیارد تومان نقدینگی حقیقی مواجه شد؛ بزرگترین رقم تا آن تاریخ.
شوک ۲۰ دی؛ آغاز فرار سرمایه از بورس
آسیب اعتماد سرمایهگذاران
آرین توضیح داد که از این تاریخ، بازار سهام نتوانست به مسیر صعودی بازگردد. هر افزایش مقطعی در قیمت سهام، تنها فرصتی برای خروج بیشتر سرمایهگذاران تلقی شد. اعتماد، بهعنوان مهمترین دارایی بازار، به شدت آسیب دیده و این امر به تشدید فشار فروش منجر شد.
تاثیر تنشهای ژئوپلیتیکی
با گسترش بحرانها و بالا گرفتن احتمال تقابل نظامی بین ایران و آمریکا، فرار سرمایه شتاب بیشتری گرفت. این هراس نه تنها بورس داخلی بلکه بازارهای جهانی را نیز متأثر ساخت. برای مثال، نفت برنت طی همین مدت بازدهی ۱۸ درصدی را ثبت کرد و سرمایهگذاران داخلی برای کاهش ریسک، داراییهای خود را از سهام به سمت «داراییهای سخت» منتقل کردند.
جابهجایی سرمایه؛ دلار و طلا مقصد اصلی
دلار از سقف تاریخی عبور کرد
با خروج سرمایه از بورس، دلار توانست از مرز ۱۶۵ هزار تومان عبور کند و به سطح بیسابقهای دست پیدا کند. این رشد نشاندهنده تغییر استراتژی سرمایهگذاران و جستجوی داراییهای امن در شرایط پرریسک است.
طلای ۱۸ عیار پیشتاز شد
طلای ۱۸ عیار با بازدهی ۳۳ درصدی طی همین بازه، در صدر بازارهای داخلی قرار گرفت. این شکاف ۴۸ درصدی بین بازدهی طلا و شاخص کل بورس، بهخوبی نشان میدهد چرا نقدینگی با چنین سرعتی از بازار سهام خارج شده است. صندوقهای طلا نیز با ۲۰ درصد رشد، مقصد نهایی بخش زیادی از خروج ۱۰.۷ همت سرمایه از بورس بودند.
تحلیل روند شاخص و خروج پول حقیقی
سقوط شاخص کل
بر اساس آخرین دادهها، شاخص کل بورس روز گذشته ۱۰۳ هزار واحد دیگر افت کرد و خروج ۴.۱ همت پول حقیقی در یک روز ثبت شد؛ عددی که بیسابقه محسوب میشود. این افت شدید بیانگر آن است که بازار سهام بیشتر از آنکه تحت تأثیر متغیرهای اقتصادی باشد، تحت سلطه تنشهای سیاسی و ریسکهای ژئوپلیتیک قرار دارد.
بورس به «تأمینکننده نقدینگی» برای بازارهای موازی تبدیل شد
به گفته آرین، تا زمانی که ریسکهای ژئوپلیتیک فروکش نکنند، بازار سرمایه همچنان نقش تأمینکننده نقدینگی را برای بازارهای موازی ایفا خواهد کرد. سرمایهگذاران ترجیح میدهند امنیت طلا و تتر را به ابهام و ریسک سهام ترجیح دهند.
دلایل اصلی خروج سرمایه
نااطمینانی سیاسی و بینالمللی
بحرانهای سیاسی و تهدیدات نظامی، اعتماد سرمایهگذاران را کاهش داده و باعث شتاب گرفتن خروج سرمایه شده است. هر خبر منفی در سطح بینالمللی، بازار سهام را تحت فشار میگذارد و فرصت مناسبی برای خروج سرمایه فراهم میکند.
بازدهی جذاب بازارهای موازی
بازدهی بالای طلا و دلار طی این مدت، انگیزه دیگری برای خروج از بورس ایجاد کرده است. صندوقهای سرمایهگذاری طلا و خرید فیزیکی طلا، گزینههایی امنتر و کمریسکتر برای سرمایهگذاران شدهاند.
تحلیلگران بازار معتقدند تا زمانی که شرایط ژئوپلیتیک به ثبات نرسد و سرمایهگذاران اطمینان کافی از آینده اقتصادی پیدا نکنند، جریان خروج نقدینگی ادامه خواهد داشت. به عبارت دیگر، بورس تهران همچنان در سایه نااطمینانیهای سیاسی، «بازاری برای فرار سرمایه» باقی خواهد ماند و رشد پایدار شاخص کل، مستلزم کاهش ریسکهای سیاسی و افزایش اعتماد عمومی است.
جمعبندی
بازار سرمایه تهران این روزها با چالشی بیسابقه مواجه است. فرار سرمایه از بورس، فشار بر شاخصها و تغییر جهت سرمایهگذاران به سمت طلا و دلار نشان میدهد که اعتماد عمومی هنوز بهبود نیافته است. در چنین شرایطی، سرمایهگذاران خرد و کلان به دنبال داراییهای امن هستند و بازگشت بورس به مدار صعودی مستلزم کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک و بازسازی اعتماد خواهد بود.
