۳ سناریو، ۳ فاجعه : نقدینگی به کجا رسید؟
توفیق اقتصادی:رشد نقدینگی در اردیبهشت ۱۴۰۵ به ۵۰.۶ درصد هم میرسد؛ حتی در خوشبینانهترین حالت رکورد ۱۵ ساله شکسته میشود. هشدار تاریخی به بانک مرکزی.
به گزارش پایگاه خبری توفیق اقتصادی، اعداد و ارقام منتشر شده از رشد نقدینگی در ماههای اخیر، زنگ خطر را برای اقتصاد ایران به صدا درآورده است. بسته به اینکه کدام سناریو محقق شود، یا وضعیت «بسیار بد» است یا «فاجعهبار». اما نکته مهم اینجاست: حتی در خوشبینانهترین حالت هم رکورد ۱۵ ساله شکسته میشود.
برای درک وضعیت فعلی، ابتدا باید نگاهی به سه نرخ پایه بیندازیم:
۱- نرخ اول: رشد ماهانه نقدینگی در آذر ۱۴۰۴ معادل ۲.۶۵ درصد بوده است.
۲- نرخ دوم: میانگین رشد ماهانه نقدینگی در ۱۰ سال منتهی به آذر ۱۴۰۴ برابر ۲.۲۶ درصد محاسبه شده است.
۳- نرخ سوم: میانگین رشد ماهانه نقدینگی در ماههای قبل و بعد از جنگ دوازده روزه (خرداد، تیر، مرداد و شهریور ۱۴۰۴) به ۳.۶۳ درصد رسیده است.
حالا بیایید ببینیم این سه نرخ، در اردیبهشت ۱۴۰۵ به چه نتایجی میرسند.
سناریوی اول
اگر رشد ماهانه نقدینگی همان روند آذر ۱۴۰۴ را ادامه دهد (نرخ ۲.۶۵ درصدی)، حجم نقدینگی که در آذر ماه ۱۳ هزار و ۵۰۰ هزار میلیارد تومان بوده، در اردیبهشت سال ۱۴۰۵ به ۱۵ هزار و ۱۳۵ هزار میلیارد تومان افزایش پیدا میکند.
این رقم یعنی رشد ۴۳.۶۴ درصدی نسبت به اردیبهشت سال ۱۴۰۴.
اهمیت این عدد در چیست؟ این میزان رشد، یک رکورد حداقل ۱۵ ساله محسوب میشود. به عبارت دیگر، از سال ۱۳۹۰ تاکنون چنین رشدی در نقدینگی کشور بیسابقه بوده است.
سناریوی دوم
اگر رشد نقدینگی مطابق با میانگین ۱۰ ساله منتهی به آذر ۱۴۰۴ پیش برود (نرخ ۲.۲۶ درصدی)، حجم نقدینگی در اردیبهشت ۱۴۰۵ به رقم ۱۵ هزار و ۱۰۰ هزار میلیارد تومان میرسد.
در این حالت، رشد نقطهبهنقطه نقدینگی نسبت به اردیبهشت سال قبل برابر ۴۰.۹۳ درصد خواهد بود. نکته جالب اینکه این رقم نسبت به آذر ماه ۱۴۰۴ تغییری نکرده است.
سناریوی سوم
بدترین و بحرانیترین حالت ممکن، سناریویی است که در آن رشد ماهانه نقدینگی برابر با ۳.۶۳ درصد باشد. این نرخ، میانگین رشد ماهانه در دوره پرتنش خرداد تا شهریور سال ۱۴۰۴ (ماههای قبل و بعد از جنگ دوازده روزه) است.
در این سناریوی هشداردهنده، حجم نقدینگی در اردیبهشت ۱۴۰۵ به رقم باورنکردنی ۱۶ هزار و ۱۷۵ هزار میلیارد تومان میرسد. این رقم نسبت به اردیبهشت سال گذشته رشد خیرهکننده ۵۰.۶۲ درصدی را نشان میدهد.
رکورد تاریخی در بدترین سناریو
رشد ۵۰.۶۲ درصدی نقدینگی در سناریوی سوم یعنی چه؟ یعنی در مدت یک سال، حجم پول در گردش اقتصاد ایران بیش از یک و نیم برابر شده است. این رقم یک رکورد تاریخی در اقتصاد ایران محسوب میشود و یک هشدار بیسابقه برای سیاستگذار پولی کشور و به طور کلی تمام دستگاههای تصمیمگیر است.
مقایسه سه سناریو به زبان ساده
برای درک بهتر، بیایید سه سناریو را کنار هم ببینیم:
سناریوی اول (خوشبینانه): رشد ماهانه ۲.۶۵ درصد، حجم نقدینگی ۱۵ هزار و ۱۳۵ همت، رشد سالانه ۴۳.۶۴ درصد. نتیجه: رکورد ۱۵ ساله.
سناریوی دوم (متوسط): رشد ماهانه ۲.۲۶ درصد، حجم نقدینگی ۱۵ هزار و ۱۰۰ همت، رشد سالانه ۴۰.۹۳ درصد. نتیجه: بدون تغییر نسبت به آذر.
سناریوی سوم (بدترین حالت): رشد ماهانه ۳.۶۳ درصد، حجم نقدینگی ۱۶ هزار و ۱۷۵ همت، رشد سالانه ۵۰.۶۲ درصد. نتیجه: رکورد تاریخی و هشدار بیسابقه.
چرا این آمار خطرناک است؟
رشد نقدینگی یعنی حجم پول در گردش اقتصاد دارد افزایش مییابد. وقتی نقدینگی خیلی سریع رشد کند، معمولاً نتیجه اش این است:
ابتدا، تورم افسارگسیخته راه میافتد و قدرت خرید مردم به شدت کاهش پیدا میکند. دوم، فشار سنگینی روی بازار ارز و طلا وارد میشود و قیمتها جهش میکند. سوم، بانک مرکزی دیگر توان کنترل قیمتها را از دست میدهد. و در نهایت، معیشت مردم روز به روز سختتر میشود.
ضرر کردهایم
نکته تلخ ماجرا این است که فرقی نمیکند کدام سناریو محقق شود. حتی در خوشبینانهترین حالت (سناریوی اول) نیز ایران با یک رکورد ۱۵ ساله در رشد نقدینگی مواجه است. در بدترین حالت (سناریوی سوم) وضعیت بسیار بحرانیتر شده و یک رکورد تاریخی در اقتصاد کشور ثبت میشود.
به عبارت دیگر، نقدینگی در مسیر صعودی بیسابقهای قرار دارد و این یعنی تورم بالا در ماههای آینده تقریباً اجتنابناپذیر است. سیاستگذار پولی کشور باید هرچه سریعتر چارهای بیندیشد، وگرنه هزینه این بیتدبیری را مردم با سفرههای خالیتر پرداخت خواهند کرد.
