پولدارتر شدیم اما فقیرتر زندگی کردیم! راز اعداد بانک مرکزی
ایستانیوز:هزینه واقعی خانوارهای شهری ۱.۴٪ کاهش یافت؛ درآمد و هزینه اسمی رشد کرده اما رفاه کاهش پیدا کرده است.
به گزارش بنکر (Banker)، طبق تازهترین گزارش بانک مرکزی درباره بودجه خانوارهای مناطق شهری، در سال گذشته خانوارها به طور واقعی ۱.۴ درصد کمتر هزینه کردهاند. این کاهش نشاندهنده کاهش رفاه خانوارهاست. هزینه واقعی با در نظر گرفتن اثر تورم بر هزینه اسمی محاسبه میشود و تصویر دقیقتری از توان خرید خانوار ارائه میدهد.
افزایش هزینه اسمی و درآمدها
اگر به ارقام اسمی نگاه کنیم، هزینه خانوارها در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۴۰۲ ۳۷.۸ درصد افزایش داشته است. در همین بازه زمانی، درآمد خانوارها با رشد ۳۵.۹ درصدی همراه بوده است. به این ترتیب، افزایش هزینهها کمی بیشتر از افزایش درآمدها بوده است.
درآمد و هزینه خانوار به تفکیک ماهانه
بر اساس دادههای بانک مرکزی، متوسط هزینه اسمی ناخالص یک خانوار شهری در سال ۱۴۰۳ ۴۶۹ میلیون تومان بوده است، که به صورت ماهانه تقریبا ۳۹ میلیون تومان برآورد میشود. در مقابل، مجموع درآمدهای پولی و غیرپولی خانوارها در سال گذشته ۴۵۵ میلیون تومان بوده که به صورت ماهانه تقریبا ۳۸ میلیون تومان است.
سهم درآمدهای پولی و غیرپولی
جزئیات درآمدها نشان میدهد که ۶۸.۷ درصد از درآمد خانوارها مربوط به درآمدهای پولی و ۳۱.۳ درصد به درآمدهای غیرپولی اختصاص دارد. این آمار بیانگر اهمیت درآمدهای نقدی در تأمین نیازهای روزمره خانوار است.
به طور خلاصه:
رشد درآمدها تنها ظاهر قضیه را نشان میدهد، اما وقتی تورم، هزینههای ضروری، نابرابری و محدودیتهای درآمدی را در نظر میگیریم، نتیجه کاهش رفاه خانوار و حس فقیرتر شدن است.
چرا رفاه خانوارها در ایران کاهش یافته است؟
۱. تورم بالای واقعی و کاهش قدرت خرید
اگرچه درآمد خانوارها در سالهای اخیر افزایش یافته، اما تورم بیش از رشد درآمدها بوده است. یعنی قیمت کالاها و خدمات با سرعتی بیشتر از افزایش حقوق و دستمزد رشد کرده و قدرت خرید واقعی مردم کاهش یافته. این همان چیزی است که بانک مرکزی با کاهش هزینه واقعی خانوار نشان داده است.
۲. افزایش هزینههای ضروری خانوار
هزینههای اساسی مثل خوراک، مسکن، انرژی و آموزش هر سال سهم بیشتری از درآمد خانوار را میبلعد. وقتی بخش زیادی از درآمد صرف نیازهای اولیه شود، فضای رفاهی و پسانداز خانوار محدود میشود و حس فقیرتر شدن ایجاد میشود.
۳. نابرابری درآمدی و توزیع ناعادلانه ثروت
افزایش درآمدها به شکل یکسان در همه خانوارها نبوده است. گروههایی از جامعه توانستهاند از رشد اقتصادی یا تورم سود بیشتری ببرند، اما بخش زیادی از مردم درآمد واقعی ثابت یا کاهش یافته دارند.
۴. رشد درآمدهای غیرپولی و محدودیت نقدینگی
بخش زیادی از درآمد خانوارها غیرپولی است (مثل یارانهها یا خدمات)، که امکان استفاده آزادانه ندارد و نمیتواند رفاه واقعی را افزایش دهد.
۵. تأثیر سیاستهای اقتصادی و تحریمها
تحریمها، محدودیتهای ارزی و سیاستهای اقتصادی نامناسب باعث افزایش قیمتها و کاهش ثبات اقتصادی شده است. وقتی بازار نوسان دارد، حتی افزایش درآمدهای اسمی هم نمیتواند جبران کاهش رفاه شود.
