خوراکیها و دهکهای پایین قربانیان اصلی تورم تیرماه ۱۴۰۴
توفیق اقتصادی:نرخ تورم سالانه در تیرماه ۱۴۰۴ دوباره از مرز ۴۰ درصد عبور کرد و به ۴۱.۲ درصد رسید؛ این نخستینبار از تیر ۱۴۰۲ است که تورم عمومی به این سطح بازمیگردد. روندی که از فروردین ۱۴۰۳ آغاز شد، حالا با رشد قیمت مواد خوراکی و افزایش فشار هزینهای بر اقشار ضعیفتر جامعه، به اوج خود رسیده است.
تورم نقطهبهنقطه؛ افزایش نگرانکننده در تیرماه
به گزارش پایگاه خبری توفیق اقتصادی،طبق گزارش مرکز آمار، نرخ تورم نقطهبهنقطه در تیرماه با ۱.۸ درصد افزایش نسبت به خرداد، به ۴۱.۲ درصد رسیده است. این در حالی است که نرخ مذکور در خردادماه ۳۹.۴ درصد بود؛ نشانهای از تسریع روند افزایشی تورم.
خوراکیها، محرک اصلی تورم تیرماه
بیشترین فشار تورمی از سوی گروه «خوراکیها» وارد شده است. شاخص قیمتها در این بخش با رشد ۴۷.۴ درصدی رکورد زده است. در میان زیربخشها، وضعیت بهمراتب نگرانکنندهتر است:
| گروه کالا | نرخ تورم سالانه |
|---|---|
| نان و غلات (برنج و …) | ۸۱.۸٪ |
| نوشیدنیها (چای، قهوه…) | ۶۷٪ |
| سبزیجات و حبوبات | ۵۵٪ |
این ارقام بهخوبی نشان میدهد که تورم در سبد غذایی خانوارها، بهویژه اقشار کمدرآمد، سنگینی میکند و حتی اقلام پایهای مانند نان، برنج و چای نیز با افزایش شدید قیمت مواجه شدهاند.
دهکهای پایین؛ قربانیان واقعی تورم
بیشترین فشار تورمی در تیرماه بر دوش دهک اول درآمدی (کمدرآمدترین گروه جامعه) بوده که با نرخ تورم ۴۲.۷ درصدی مواجه شدهاند. این در حالی است که دهک دهم (بالاترین درآمد) تورمی در حدود ۴۰ درصد را تجربه کردهاند. این اختلاف بهوضوح نشان میدهد که عدالت اقتصادی در مقابله با تورم رعایت نشده و طبقات پایین جامعه بیشترین آسیب را میبینند.
تفاوت مناطق شهری و روستایی
در تیرماه ۱۴۰۴، مناطق روستایی تورم بالاتری نسبت به شهرها را تجربه کردهاند:
-
مناطق شهری: ۴۰.۷٪
-
مناطق روستایی: ۴۳.۹٪
این روند بیانگر آن است که سیاستهای حمایتی بهدرستی به مناطق محروم نرسیده یا اثربخشی لازم را نداشتهاند.
کاهش تأثیر تورمی بخشهایی مانند ارتباطات و حملونقل
برخلاف گروه خوراکیها، برخی بخشها فشار کمتری در افزایش شاخص قیمتها داشتند:
-
ارتباطات: ۲۵.۴٪
-
حملونقل: ۳۳.۳٪
اما از آنجا که این خدمات سهم کمتری در سبد مصرفی دهکهای پایین دارند، نمیتوانند به کاهش فشار کلی تورم بر آنان کمک کنند.
نقشه تورم استانی؛ خوزستان در صدر
تفاوت قابل توجهی بین استانها نیز دیده میشود:
-
بیشترین تورم: خوزستان (۴۷.۴٪)
-
کمترین تورم: خراسان جنوبی (۳۴.۱٪)
همچنین در ۲۱ استان کشور، نرخ تورم بالاتر از میانگین ملی (۴۱.۲٪) ثبت شده است، که نشاندهنده فراگیری بحران تورمی در سراسر کشور است.
روند یکساله تورم؛ بازگشت به نقطه خطر
مرور نرخ تورم از تیر ۱۴۰۲ تا تیر ۱۴۰۴ نشان میدهد که کشور پس از یک دوره کاهش نسبی تورم، بار دیگر وارد دورهای از شتاب قیمتی شده است:
-
تابستان و پاییز ۱۴۰۲: نرخ تورم در بازه ۳۰ تا ۳۵ درصد
-
زمستان ۱۴۰۲ تا بهار ۱۴۰۳: شروع روند صعودی
-
تیر ۱۴۰۴: اوجگیری دوباره به بالای ۴۰ درصد
این دادهها حاکی از آن است که سیاستهای ضدتورمی دولت، یا ناکافی بوده یا با تأخیر اجرایی شدهاند.
جمعبندی: هشدار برای سیاستگذاران
صعود دوباره تورم به بالای ۴۰ درصد و فشار غیرمتوازن آن بر دهکهای پایین و مناطق روستایی، زنگ خطر جدی برای سیاستگذاران اقتصادی است. اگرچه کاهش تورم در برخی گروههای خدماتی میتواند امیدبخش باشد، اما جهش شدید قیمت خوراکیها نشان میدهد که معیشت مردم همچنان در خطر است.
ضروری است دولت، با بازنگری در نظام یارانهای، کنترل قیمت کالاهای اساسی و نظارت هدفمند، جلوی افزایش فشار معیشتی را بگیرد؛ پیش از آنکه دامنه بحران اقتصادی گستردهتر شود.
