اعتراف رسمی: توان پرداخت وام نداریم

به گزارش پایگاه خبری توفیق اقتصادی، علی نظافتیان، دبیر کمیسیون حقوقی کانون بانک‌ها، در گفت‌وگویی صریح با ایسنا از چالش‌های عمده نظام بانکی در شرایط کنونی پرده برداشت. به گفته او، تورم افسارگسیخته، رشد بی‌رویه نقدینگی و نوسانات شدید ارزی سه ضلع مثلث بحرانی هستند که بانک‌ها با آن دست و پنجه نرم می‌کنند.

نظافتیان با اشاره به سیاست‌های اخیر بانک مرکزی برای مهار نقدینگی گفت: کنترل تورم و نقدینگی قطعاً جزو وظایف اصلی بانک مرکزی است. ابزارهایی مثل محدود کردن برداشت بانک‌ها از منابع بانک مرکزی هم در این راستا به کار گرفته شده.

نظافتیان با تمجید از رویکرد همتی در بانک مرکزی گفت: «سیاست آقای همتی از ابتدا بر دو محور کنترل نقدینگی و ثبات نرخ ارز استوار بوده و ما امیدواریم آثار مثبت آن هر روز بیشتر نمایان شود.»
نظام بانکی سربلند بیرون آمد

یکی از نکات جالب توجه صحبت‌های نظافتیان، اشاره به شرایط خاص و تنش‌های منطقه‌ای در ماه‌های اخیر بود. به گفته او، با وجود حملات به زیرساخت‌های سخت‌افزاری، سیستم پرداخت کشور حتی در ایام پیک مانند نوروز بدون کوچکترین خللی به کار خود ادامه داد.

او در این باره گفت: «با همکاری بانک مرکزی، شورای هماهنگی بانک‌های دولتی و کانون بانک‌ها، نظام بانکی در این آزمون سخت سربلند بود و تراکنش‌های بانکی مردم دچار اختلال نشد.»
افشاگری مهم

«در شرایط فعلی، بانک‌ها توان پرداخت تسهیلات تکلیفی سنگین (مانند وام ازدواج و غیره) را مشابه شرایط عادی ندارند، مگر اینکه بانک مرکزی منابع لازم را برای این منظور در اختیار آن‌ها قرار دهد.»

به عبارت ساده، اگر بانک مرکزی دستور بدهد وام ازدواج بپردازید اما منابعش را تأمین نکند، بانک‌ها عملاً در تنگنا قرار می‌گیرند.
نگاه سرمایه‌ای به ارز، ریشه بحران

دبیر کمیسیون حقوقی کانون بانک‌ها در بخش دیگری از صحبت‌هایش به نوسانات اخیر نرخ ارز اشاره کرد و راه‌حل جالبی ارائه داد:

«اگر رسانه‌ها و افکار عمومی به تقاضای کاذب دامن نزنند و نگاه سرمایه‌گذاری به ارز (مشابه سکه و طلا) تغییر کند، بازار به ثبات می‌رسد.»

به گفته نظافتیان، زمانی که مردم ارز را فقط برای نیازهای واقعی مصرفی بخرند، فشار از روی منابع بانک مرکزی برداشته می‌شود. او همچنین از دستگاه‌های اجرایی خواست نیازهای ارزی خود را تا حد امکان کاهش دهند.
اسکناس‌های خرد

نظافتیان در پاسخ به نگرانی‌ها درباره کمبود اسکناس‌های خرد و چک‌پول‌ها توضیح داد:

«هزینه چاپ و نشر برخی اسکناس‌های خرد از ارزش اسمی آن‌ها فراتر رفته است. به همین دلیل بانک مرکزی با مدیریت توزیع این اسکناس‌ها، به دنبال هدایت مردم به سمت بانکداری الکترونیک است.»

هرچند او قبول دارد که در برخی مقاطع ممکن است کمبود نقدینگی فیزیکی حس شود، اما مزایای انتقال وجه الکترونیک – از جمله امنیت، سرعت و جلوگیری از پولشویی – را بسیار بیشتر از جابه‌جایی فیزیکی پول می‌داند.
توصیه پایانی به همکاران بانکی

نظافتیان در پایان خطاب به کارکنان بانک‌ها گفت: «با حفظ آرامش، امور جاری را طبق روال عادی پیش ببرید.» اما در سطح سیاست‌گذاری، از نهادهای بالادستی خواست محدودیت منابع و فشار تسهیلات تکلیفی را جدی بگیرند.

به نظر می‌رسد نظام بانکی ایران این روزها میان دو فشار «اجرای سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی» و «نیاز به پرداخت تسهیلات تکلیفی» در تنگنای سختی گرفتار آمده است. باید دید بانک مرکزی چه تدبیری برای خروج از این بن‌بست خواهد اندیشید.